Salungano! Salungano!

Ho vha huna munwe munna wa mulimi. O vha a na tsimu ye a lima tshikoli khayo. Fhedzi o vha e na thaidzo ya uri tshikoli tshawe tsho vha tshi tshi tswiwa. Munna uyo a luka maano. O dzhia munadzi a u vhea kha khuni dze a dzi thopha fhethu huthihi. Fhedzi izwo a zwo ngo thusa ngauri fobvu lo isa phanda na u tswa tshikoli tsimuni.
Mulimi a luka manwe maano. O dzhia thanda a i vhada ya edza muthu. A i dodza vhulimbo. A i ambadza zwiambaro zwe na zwone zwa dodzwa vhulimbo. A i ambadza na munadzi. A shela madi kha sambelo a li vhea phanda ha thanda iyo. A avhela zwiliwa kha ndilo a zwi vhea phanda ha thanda.

Musi munna o no tuwa tsimuni ha swika Sankambe. Tsha vhona zwiliwa zwine zwa vha phanda ha thanda. Sankambe tsha amba na thanda tshari: “Mukalaha, kha ri tambe zwanda ri le.” Thanda is a fhindule. Sankambe tsha dovha tshari: “He vhone mukalaha, ndo ri kha ri tambe zwanda ri le. Ndevhe dzavho a dzi shumi?” Thanda is a fhindule.

Sankambe tsha sinyuwa tshari: “Ndi do vha rwa! Vha khou mpfa?” Thanda ya difhumulela. Sankambe tsha rwa thanda nga vili, tshanda tshatsho tsha fashwa nga vhulimbo. “Hee vhone mukalaha, kha vha litshe tshipengo goswi ndi vhone. Kha vha litshe tshanda tshanga.” Thanda ya fhumula.

“Ndi a u vhona galaha ndi iwe, thoho yau a i shumi. Ndi do u rwa nga tshanda tsha monde. Thetshela u zwi pfe”, ndi Sankambe tshi tshi rwa thanda nga tshinwe tshanda. Tshanda tsha monde na tshone tsha fashwa. “Wo dovha hafhu wa mpfara galaha la mpengo ndi iwe. Ndi do u sumbedza uri ndi nne nnyi.”

“Ndi do u raha zwino”, ndi Sankambe tshi tshi raha thanda nga mulenzhe wa tshaula. Na wone wa fashwa. Tsha raha nga wa monde na wone wa fashwa. Tsha gekha nga thoho, na yone ya fashwa. “Nnditshe galaha la muloi ndi iwe”, ndi Sankambe tshi tshi amba. Thanda ya fhumula.

Nga murahu mulimi a swika a wana Muvhuda (Sankambe) wo nambatela kha thanda. A u bvisa a u longa sagani. A vhudza nwana wawe wa mutukana uri ye hayani a bike muvhuda uyo nahone musi a tshi vhuya hayani nga madekwana a wane wo bikwa a sevhe ngawo.

Musi nwana a ndilani ya u ya hayani, Sankambe tsha amba nae tshari: “No zwi pfa uri khotsi anu vhori mini?” Mutukana o vha o no hangwa zwe a laedzwa. “Khotsi anu vhori musi ni tshi swika hayani ndi nthavhele khuhu, ni mbikele yone”, ndi Sankambe tshi tshi zwifha.

Musi vha tshi swika hayani mutukana a thavha khuhu, a i bika a fha Sankambe tsha la thumbu dza tou rwe! Sankambe tshi tshi fhedza tsha dzumba marambo a khuhu zwikwamani zwatsho. Musi mulimi a tshi vhuya hayani a sinyuwa musi a tshi wana uri Sankambe tsho zwifhela nwana wawe nahone tsho la khuhu yawe. A vhidza mmbwa dzawe uri dzi tshi fare. Musi mmbwa dzi tshi tshi gidimisa, Sankambe tsha posa marambo a khuhu fhasi. Mmbwa dza litsha u tshi gidimisa, dza la marambo. Sankambe tsha ya Makhokha. Ha mbo di vha u fa ha lungano.